Tributes to Fr Frans Claerhout OMI |
Born: 15 February 1919 |
Died: 4 July 2006 |
Burried: 12 July 2006 |
The following are some of the Tributes paid to Fr Claerhout at the funeral:
Eulogy Fr Frans Claerhout OMI by - Archbishop Jabulani Nxumalo OMI - Archbishop of Bloemfontein Frans Claerhout, O.M.I. lived his dream as a missionary. He was sent to the Archdiocese of Bloemfontein in the Free State. His main objective, which he embraced by joining the Missionary Oblates of Mary Immaculate was to evangelise the poor. Evangelizare Pauperibus Misit me. Pauperes Evangelizantur. He came to preach the Word and to bring joy to the poor as a true Oblate.
He accepted to live in the plains of the Free State and to contend with the attitudes of Free State farmers, some positive some negative, as we all know the politics of Apartheid and deep consciousness with regard to race. A foreigner and European was sent in this part of the world through God’s providence to work at reconciliation and attempt to bring about mutual acceptance between the oppressor and the oppressed. It was his untold agenda of life. In reality his experience was the same as that of his confreres the Missionary Oblates in the Free State. It is a memory that cannot be forgotten.
He had a unique missionary method difficult to describe, but very astute. He made himself a crossing point between races and cultures. He became a Pontifex. His views were clear to as regards racial discrimination. Even a friend had to be told in no uncertain terms that he had to take it or leave it. His person sought mutual love and relationship between the people, black and white whom he met in his life. He took interest in the promotion of a human being, just as he promoted and sponsored black artists in the Free State. He was well anchored in the basic, fundamental and indispensable Christian ethic: Love your neighbour.
He enjoyed the splendid vision of the goodness of the World and creation. The refrain expression in the Book of Genesis enjoyed resonance in his life an artist. We read: “God saw all that he had created was good.” That is how Frans saw the world as “fantastic”. Anything he looked at he saw that “it was good”. Hence he was inspired to be an artist and poet in the work of his evangelisation. He appealed to our hearts and minds through the light, colours, shapes and Words from Scripture where he drew his inspiration. He related these to contemporary life of a black farm worker in the Free State, relating this to and rendering the meaning of the Gospel of Jesus Christ in the context of the peasant life. He was adept in the art of inculturation of the Gospel. He saw Christ being born in the Free State. Indeed Christ was born in the hearts of many farm workers in tiny settlements where he worked and evangelised the people.
He had a tremendous sense of giving and sharing. He used his substance to expand, sustain and enrich the work evangelisation. A tour of the Archdiocese of Bloemfontein, would impress anyone that Frans Claerhout was passionate in preaching the Gospel and to make Jesus Christ known by giving huge sums of money to building of churches and halls. He also applied his art to this buildings. There is a huge Claerhout stamp in this Archdiocese. He invested thousands which add up to millions in the building of infrastructure in this Archdiocese. As the people were being driving out, or left the farms for villages all around, they found well built places for them to worship. Frans was there for them.
Therefore, the impact of his missionary endeavour in the Archdiocese of Bloemfontein has left us a legacy. His generosity, open heart, his sense of humour, his fraternal spirit within the Community of the Oblate of Mary Immaculate, the love for the poor people, his art and poetry will always inspire us to seek life from the Gospel of Jesus Christ.
May he rest in peace. |
Aan alle aanwezigen wens ik, ten afscheid, aan Pater Claerhout een woord te richten : Paul en Katrien,
- Jakob en Julie,
(Vlanderes)
Frans Claerhout werd geboren in het landelijke, maar lieflijke Pittem, in het hartje van West-Vlaanderen. Zijn oudere broers en zussen, samen met zijn zorgzame ouders, gaven hem de geborgenheid van het gezin en wanneer er nog een zus bijkwam, Blanche, mijn moeder, was de cirkel rond.
Frans kreeg een veelzijdige opvoeding. Vooreerst kreeg hij de nestwarmte, wat zijn sterke familieband onderstreepte ; daarbij kreeg hij ook de christelijke waarden ingeprent, de basis voor zijn latere leven. Maar wat hij pas later ondervond : hij werd geboren en groeide op met om hem heen die mensen die iets anders in zich hadden als de anderen : fijngevoelige mensen, scheppende mensen, kunstige mensen.
Al op jonge leeftijd besliste hij God in zijn leven een plaats te geven en trad toe tot de orde van de Oblaten. Onopvallend onder de onopvallenden, godsdienstig onder de godsdienstigen, maakte hij zijn studies af. Hem werd een voorstel gedaan om sociaal, maar vooral christelijk werk te gaan verrichten ver buiten de grenzen van Vlaanderen. En hij koos voor het, toen nog onbekende, Zuid-Afrika.
Fier dat we waren met een nonkel-pater in de familie. Vooral de perioden van verlof zijn ons sterk bijgebleven. Alles draaide rond hem, we mochten mee als hij alhier en aldaar een “goedendag” ging zeggen, om fondsen te werven voor zijn werk. We mochten mee naar Gijzegem, en naar de familie van zijn confraters. Ik had dan nog het geluk dat ik stam uit het gezin van zijn zus Blanche, zijn lievelingszus, en dat hij zijn vaste stek had bij ons. Nonkel Frans was nummer één en dat mocht iedereen weten.
Er was echter nog iets anders waarover we fier waren. In zijn Vlaamse periode ontdekte hij dat ook in zijn bloed kunst zat. Hij tekende, schilderde, kortom het was de nonkel-pater-artiest. In Zuid-Afrika, waar hij de roep van de Heer had gehoord, die tot hem zei : de oogst is groot, maar de arbeiders weinig, verrichtte hij de wil van de Vader en de mensen aldaar wisten dat en deden op hem beroep. Maar “den artiest in hem” kwam hoe langer hoe meer naar boven. Eerst heeft hij zijn heimwee naar Vlaanderen proberen te vereeuwigen, maar stilaan heeft hij begrepen dat, door zijn kunst, hij dichter bij zijn mensen kwam te staan. Hij was er voor hen, hij was één van hen en dat kon je zien in zijn werken. Zij waren zijn muze. En het groeide gestadig. Veel bekende Vlamingen hebben hem een bezoek gebracht in Zuid-Afrika. Sommigen hebben nog hun stempel nagelaten onder de vorm van kunstwerken of geschriften.
Nonkel Frans, ik herinner me nog zeer goed de verlofperiodes in Vlaanderen, waar je de ganse familie onderdompelde in de kunst. Je wist zeer goed dat we een ontzettende bewondering hadden voor de werken van jouw handen en van jouw geest. Ook zijn verschillende van je familieleden in je voetsporen getreden en zijn nu fier Claerhout of Vanhee te noemen.
Nonkel Frans, we zijn je talrijke keren komen opzoeken, voor goede of moeilijke aangelegenheden, en steeds kwamen we dichter bij jou ; steeds weer voelden we de Claerhout die zijn vleugels over de zijnen uitspreidde, steeds weer moesten we foto’s en later E-mails doorsturen van onze werken en steeds weer was jouw bewondering voor ons groot. Hoe ontroerend was ons laatste bezoek, bijna twee jaar geleden, samen met enkele vrienden, en op onze T-shirt stond geschilderd : “Vlaamse zonnevangers bezoeken Claerhout”.
Nonkel, we danken je voor wat je voor ons betekende. We danken je omdat we zo dicht bij jou mochten staan, we danken je voor wat je ons hebt nagelaten : in onze huizen kregen je kunstwerken een ereplaats en het zal nog intenser worden. We zullen die werken en ook je gedachtengoed doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen, opdat het zaad niet op de rotsen gevallen is.
Nonkel, we willen al die mensen die je de laatste jaren van je leven op de handen hebben gedragen, in en buiten het klooster, bedanken voor hun goede zorgen. Zij die je graag zagen om je priester-zijn ; zij die je graag zagen om je kunstenaar-zijn en zij de je graag zagen om je mens-zijn : bedankt uit de grond van ons hart !!!
Zuid-Afrika heeft een onuitwisbare plaats in ons hart ingenomen. Hopelijk worden de vriendschapsbanden nu niet doorgesneden en zijn we nog altijd welkom, nu nonkel er niet meer is.
Omdat we niet konden aanwezig zijn, was dit onze nagedachtenis aan onze nonkel en onze groet aan u allen.
Paul en Katrien, Jakob en Julie,
Hulste, Vlaanderen,
|
Tribute to Frans Claerhout as artist This is the end of an era for art in the Free State. We got to know Father Frans Claerhout during the early days of his career as artist. My late father, Frik Scott, an art lover, then played an important role in Claerhout’s life by writing the first major publications about him and promoting his work. In the late fifties and early sixties, Claerhout was one of the first colourful members of the so-called Bloemfontein Group. Others included the remarkable painter couples, the Podlashucs and the Ampenbergers. At first Claerhout was not appreciated much by the art establishment of the time but eventually gained a huge following among connoisseurs and ordinary people. This was not only due to his painting but also to his amazing personality. In the sixties in Thaba 'Nchu, his mission station was a large brick building in an open area that segregated the white town from the vast ramshackle township to the north. It had a spacious studio in its upper story. This was a wonderful place; a fortress of ideas where everyone experienced hospitality, saw Claerhout’s works and heard his stories. While stationed here he designed a church for the township that was loaded with sculptures and paintings of local, national and international artists. Claerhout stood out as a most prolific worker who managed to get his art with its strong message of faith and kindness out to thousands of people. His most important contribution is in his observations as priest, of the most disadvantaged of rural people and his portrayal of them in raw and powerful paintings. As a foreigner, he could view the Free State in fresh perspective and, ironically, opened the eyes of many locals to see and appreciate the condition of their own people. Almost like in van Gogh’s “Potato Eaters” he showed their suffering, but also their joys and dreams. Apart from making his own paintings, he also started a tradition that developed local talent with artists like Dasheka and also the late Tladi, Mosala, Nosi, and Ramagaga. The large body of works that he has left behind in churches, museums, universities, and most importantly in the houses of numerous of people, will ensure that his influence will stay alive and grow. Louis Scott |
‘n Huldeblyk aan Vader Frans Claerhout:Deur: Mnr Mof Terreblanche op 12 JULIE 2006Ek wil begin om dankie te sê vir die voorreg om ‘n huldeblyk te bring aan ‘n persoon vir wie ons almal so lief was. In die meer as 20 jaar wat ek hom geken het, was sy inspirasie, sy lewenslus, sy soeke na die mooie, sy opregtheid en strewe om sy kuns vir almal beskikbaar te maak, sy lewensdroom. Kyk na elke skildery, elke tekening, elke gedig en ervaar daarin die vreugde, deernis, liefde, omgee, die wonder van die lewe en die mistieke wonder van God! Om saam met Vader te kon kuier, was om soos ‘n kind aan die voete van jou Vader te sit… aan die voet van ‘n Profeet! Saam met wyn en kos… natuurlik GOEIE wyn en GOEIE kos… was sy wysheid en lewensfilosofie KOS vir jou siel! Dit was nie sommer sinnelose stories nie … nee, dit was waarlik KOS vir jou siel wat jou aan sy lippe laat hang het! Almal ken Claerhout, die skilder. Om reg te laat geskied aan ‘n huldeblyk, sou ‘n uitstalling van sy skilderye… Sy “KINDERS”… hier in die kerk vandag, waarskynlik die meeste inpak gehad het… en woorde nie nodig sou wees nie… Kom ons luister na: VERSOENING: SKILDERY: DIE DONKIE EN DIE LIEFDESBRIEF : Sou daar donkies Vader Claerhout is ‘n VADER genoem..
Elke skildery was ‘n boodskap van sy eie
verbondenheid in geloof aan sy Hemelse VADER…
Ek sluit met 3 kort aanhalings: Ek dra jou sag Jy bid, my kind U kan wag , my God Die boodskap vir U en my vandag, glo ek, Dit lui so: Kom ons gaan uit hiervandaan en DOEN dit!
|
|
Huldeblyk aan Vader Claehout Vandag bring ek 'n kort huldeblyk aan Vader Claerhout The last few weeks Father Claerhout's health deteriorated rapidly. Nankie had so much patience when I didn't.
I would like to thank Drs: Khutsoane, Makotoko & Buys, Helena the Physio and Mediclinic for wonderful caregiving. Vader, ek en jy het die pad saamgeloop omdat ons kon; toe word jy moeg en rus Vir my was jy die sonnevanger en die vrolike donkies Tsamaya hantle Ntate Claerhout! |
MY HERINNERINGE AAN VADER CLAERHOUT. Myicelie Pienaar Ons is baie gelukkig dat Vader baie jare lank ons goeie vriend was, van die begin van die vyftiger jare af, toe hy nog in Thaba’Nchu gewoon het. Oor al die jare heen het ons hom gen as liefdevol, ongekunsteld, vrygewig, ‘n profeet wat liefde verkondig. Hy het hom hier in die Oos Vrystaat tussen ons sonneblom lande, goue velde en diep blou lug tuis gevoel maar het altyd ‘n tikkie van sy Vlaamse gees behou. Hy verwoord daardie liefde in sy digbundel “Twee zoenen op een gezicht” en ook sy afskeids groet “piep piep:” in Vlaams, ‘n soentjie. Klein dingetjies en eenvoudige mense was vir hom belangrik. Eendag het ek hom gevra waar hy die inspirasie vir sy skilderye kry. Hy het na die venster geloop en na ‘n man met ‘n kruiwa vol hout gewys en gesê: “Daar loop ‘n skildery” en ek het deur sy oë die grootsheid van die eenvoudige mens gesien. Vader besit ‘n aardsheid en ‘n teerheid wat aan van Gogh herinner gehad – met sy eenvoud van lyn en voorliefde vir kleur het sy skilderye met die jare sterker geword. Met swaar omlyning het hy die simboliek van ‘n voorwerp en figuur benadruk; die groot swaar moeders met hulle vol, lewegewende borste en dye; die dreigende stamme van bome en die skerp gesilhoëteerde buitelyne van ‘n hut. Eenvoudig geverfde buitelyne beklee met emosie en hartstog wat aan sy karakters vitaliteit gee. Hoewel sterk is sy figure tegelyk sensitief, deemoedig en goedig uitgebeeld. Dikwels het hy gesê; “Dra blomme aan terwyl jy kan, miskien is die ontvanger van ‘n vriendelike gebaar ‘n Josef of ‘n Maria, miskien selfs die Kindjie. ‘n Wonderlike gebaar van Vader wat ek altyd met ander sal vergelyk was sy groot liefde vir kindertjies. Hy het hulle nie veroordeel oor die tekortkominge van hulle ouers nie. Dikwels het ouers wat in ons gejaagde lewe nie kerk toe gaan nie, hulle kosbare kleinode na hom gebring om gedoop te word aangesien hulle tog die beste vir hul kindjie wou hê. Hulle het geweet Vader is altyd bereid om kosbare kleinode te doop. Toe ek hom hieroor uitvra, was sy antwoord: “Die feit dat die doop vir hulle belangrik is, wys dat hulle tog diep binne-in glo.” Dit herinner my aan nog ‘n tipiese spitsvondige antwoord aan iemand wat gesê het hulle glo en hou van godsdiens, al gaan hulle nie kerk toe nie: “As ‘n mens sê jy hou van musiek, gaan dit tog veel plesier verskaf om ‘n simfonie konsert by te woon.” Hierdie groot, groot liefde vir kinders, in Jesus se voetspore, het ek dikwels ondervind. Willem, my jongste, was maar so agt jaar oud toe ons een Saterdag middag by Vader gekuier het by die missie op Tweespruit. Toe dit laat word het hy gasvry en met liefde vir ons genooi om te bly vir aandete. Ons was verbaas toe hy groot king prawns, heerlik voorberei voorsit, ‘n geskenk van ‘n vriend wat in Mosambiek gekuier het. Toe ons ry sê Willem vir my: “Ma almal is belangrik vir Vader. Kyk watter spesiale duur kos het hy vir ons gaar gemaak en ek is net ‘n kind.” Vader se gedigte is wat my betref net so ‘n groot emosionele uitdrukkings vermoë as sy skilderye en dan veral sy Kromdraai gedigte. “Je houdt me op een zacht bed van waan Ook “Brakke Huizen kunnen sterke mensen bergen” “Ik begonnen om stom te zijn* “Alle moeders zijn groot” Nog ‘n belangrike gedagte van Vader: Samevattend, ‘n storie wat tot my hart gespreek het. Eendag het daar ‘n skildery van ‘n laggende jong meisie met ‘n baie groot pienk hoed in sy sitkamer gehang. “Vader wat is die storie agter hierdie skildery?” het ek gevra. Myicelie Pienaar
|